Η Ευρώπη: Μια Μεγάλη Ιδέα που Άλλαξε τον Κόσμο

Η 9η Μαΐου καθιερώθηκε ως Ημέρα της Ευρώπης σε ανάμνηση της Διακήρυξης Σουμάν (1950), με την οποία ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Robert Schuman, πρότεινε την ευρωπαϊκή οικονομική συνεργασία ως θεμέλιο ειρήνης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η διακήρυξη αυτή αποτέλεσε την απαρχή της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Διακήρυξη Σουμάν οδήγησε στη δημιουργία της ΕΚΑΧ (Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα, 1951), του πρώτου πυρήνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, με έξι ιδρυτικά μέλη: Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο.
Η Ημέρα της Ευρώπης δεν είναι επίσημη αργία στα κράτη-μέλη, αλλά γιορτάζεται με εκδηλώσεις, ανοιχτές πόρτες σε ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και πολιτιστικές δράσεις.
Ο ύμνος της ΕΕ είναι το προοίμιο της 9ης Συμφωνίας του Beethoven «Ωδή στη Χαρά», σε επιλογή που έγινε το 1985. Η σημαία με τα 12 χρυσά αστέρια σε μπλε φόντο υιοθετήθηκε το 1985, ο αριθμός 12 συμβολίζει ενότητα και τελειότητα. Σήμερα η ΕΕ αριθμεί 27 κράτη-μέλη, μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου (Brexit, 2020).
Το άρθρο 2 της Συνθήκης της Λισαβόνας αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατοχυρώνονται και υποστηρίζονται. Η Ευρώπη δίδαξε στον κόσμο ότι οι πρώην εχθροί μπορούν να γίνουν εταίροι. Μετά αιώνες πολέμων και δύο παγκόσμιες καταστροφές, επέλεξε τη συνεργασία αντί της σύγκρουσης. Αυτό δεν είναι αυτονόητο, είναι ιστορικά μοναδικό. Η ΕΕ αντιπροσωπεύει το πιο επιτυχημένο ειρηνευτικό εγχείρημα στην ιστορία, κάτι που αναγνωρίστηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2012. 
Παράλληλα, ανέπτυξε ένα μοντέλο κοινωνικής προστασίας, δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής ευθύνης που αποτελεί σημείο αναφοράς παγκοσμίως. Οι αξίες δεν κληρονομούνται αυτόματα, καλλιεργούνται. Το σχολείο είναι ο πρώτος χώρος όπου ένας νέος άνθρωπος μαθαίνει τι σημαίνει να ζει με άλλους, να σέβεται τη διαφορά, να σκέφτεται κριτικά. Η διδασκαλία των ευρωπαϊκών αξιών εμβολιάζει τη νέα γενιά απέναντι στον λαϊκισμό, τη μισαλλοδοξία και τον εξτρεμισμό, καλλιεργεί ενεργούς πολίτες που συμμετέχουν στη δημοκρατία, δεν την καταναλώνουν παθητικά, χτίζει ευρωπαϊκή ταυτότητα χωρίς να αναιρεί την εθνική, προετοιμάζει για έναν κόσμο αλληλεξαρτώμενο, όπου η αλληλεγγύη δεν είναι επιλογή αλλά ανάγκη. Η Ευρώπη διδάσκει ότι η ειρήνη δεν είναι απλώς η απουσία πολέμου, είναι αποτέλεσμα επιλογής, θεσμών και κοινών αξιών που πρέπει κάθε γενιά να επιλέγει ξανά και να υπερασπίζεται.