«Ο Σέλτον ανησυχεί» της Μαρίας Κωνσταντινοπούλου, εκδόσεις Κίτρινο Πατίνι είναι μια ιστορία που σκοπό έχει να βοηθήσει τα παιδιά να κατανοήσουν πως ο χωρισμός ενός ζευγαριού δεν είναι δική τους ευθύνη και πως η απόφασή τους δεν σχετίζεται με κάτι που έκαναν τα ίδια. Τους δείχνει πόσο ανακουφιστικό είναι να μοιράζονται τα συναισθήματά τους, αλλά κι έναν τρόπο να διαχειριστούν τη νέα πραγματικότητα και να αναζητήσουν όλα τα όμορφα πράγματα που θα συναντήσουν στη ζωή τους.
Πώς μπορούν οι γονείς να στηρίξουν την ψυχική υγεία των παιδιών; Η ασφάλεια ενός παιδιού κατά τη διάρκεια ενός διαζυγίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο που οι γονείς διαχειρίζονται τη δική τους επικοινωνία και στάση. Ξεκάθαρη και ειλικρινής επικοινωνία: μιλήστε στα παιδιά με λόγια απλά, προσαρμοσμένα στην ηλικία τους. Εξηγήστε τους ότι ο χωρισμός αφορά αποκλειστικά στη σχέση των γονιών και ότι η αγάπη προς τα παιδιά παραμένει αναλλοίωτη. Ξεκάθαρη διαβεβαίωση ευθύνης: επαναλάβετε συχνά ότι δεν φταίνε τα παιδιά σε καμία περίπτωση για την απόφαση του διαζυγίου. Τα παιδιά συχνά ενοχοποιούν τον εαυτό τους. Διατήρηση της ρουτίνας: η προβλεψιμότητα στην καθημερινότητα (ώρες φαγητού, ύπνου, εξωσχολικών δραστηριοτήτων) προσφέρει στα παιδιά αίσθηση ασφάλειας. Αποφυγή συγκρούσεων μπροστά τους: η διατήρηση ενός πολιτισμένου κλίματος ή τουλάχιστον η αποφυγή της υποτίμησης του άλλου γονέα είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχική τους ηρεμία. Ενεργός ακρόαση: ενθαρρύνετε τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματά τους (θλίψη, θυμό, φόβο) χωρίς να τα κρίνετε. Πώς διαχειρίζεται το σχολείο το θέμα του χωρισμού; Το σχολείο λειτουργεί συχνά ως ένα «ασφαλές λιμάνι» στη ζωή ενός παιδιού που βιώνει οικογενειακή αναστάτωση. Οι εκπαιδευτικοί και η διεύθυνση του σχολείου διαχειρίζονται το ζήτημα με εχεμύθεια, προστατεύοντας την ιδιωτικότητα της οικογένειας. Καλό είναι οι γονείς να ενημερώνουν διακριτικά τον δάσκαλο ή τη διεύθυνση του σχολείου για το διαζύγιο. Αυτό δεν γίνεται για να «στιγματιστεί» το παιδί, αλλά για να γνωρίζει το εκπαιδευτικό προσωπικό εάν υπάρξουν ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά του. Οι έμπειροι εκπαιδευτικοί μπορούν να προσφέρουν μια αγκαλιά κατανόησης ή να παραπέμψουν το παιδί στον σχολικό ψυχολόγο. Το σχολείο διατηρεί τα ίδια όρια και κανόνες συμπεριφοράς. Αυτή η συνέπεια λειτουργεί καθησυχαστικά, καθώς δείχνει στο παιδί ότι ο κόσμος γύρω του δεν έχει καταρρεύσει. Το σπίτι και το σχολείο αποτελούν μια "ομάδα υποστήριξης" για το παιδί. Όταν οι γονείς επικοινωνούν ανοιχτά (έστω και τυπικά) με τους εκπαιδευτικούς, το παιδί λαμβάνει το μήνυμα ότι οι ενήλικες συνεργάζονται για το καλό του.
Πώς μπορούν οι γονείς να στηρίξουν την ψυχική υγεία των παιδιών; Η ασφάλεια ενός παιδιού κατά τη διάρκεια ενός διαζυγίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο που οι γονείς διαχειρίζονται τη δική τους επικοινωνία και στάση. Ξεκάθαρη και ειλικρινής επικοινωνία: μιλήστε στα παιδιά με λόγια απλά, προσαρμοσμένα στην ηλικία τους. Εξηγήστε τους ότι ο χωρισμός αφορά αποκλειστικά στη σχέση των γονιών και ότι η αγάπη προς τα παιδιά παραμένει αναλλοίωτη. Ξεκάθαρη διαβεβαίωση ευθύνης: επαναλάβετε συχνά ότι δεν φταίνε τα παιδιά σε καμία περίπτωση για την απόφαση του διαζυγίου. Τα παιδιά συχνά ενοχοποιούν τον εαυτό τους. Διατήρηση της ρουτίνας: η προβλεψιμότητα στην καθημερινότητα (ώρες φαγητού, ύπνου, εξωσχολικών δραστηριοτήτων) προσφέρει στα παιδιά αίσθηση ασφάλειας. Αποφυγή συγκρούσεων μπροστά τους: η διατήρηση ενός πολιτισμένου κλίματος ή τουλάχιστον η αποφυγή της υποτίμησης του άλλου γονέα είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχική τους ηρεμία. Ενεργός ακρόαση: ενθαρρύνετε τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματά τους (θλίψη, θυμό, φόβο) χωρίς να τα κρίνετε. Πώς διαχειρίζεται το σχολείο το θέμα του χωρισμού; Το σχολείο λειτουργεί συχνά ως ένα «ασφαλές λιμάνι» στη ζωή ενός παιδιού που βιώνει οικογενειακή αναστάτωση. Οι εκπαιδευτικοί και η διεύθυνση του σχολείου διαχειρίζονται το ζήτημα με εχεμύθεια, προστατεύοντας την ιδιωτικότητα της οικογένειας. Καλό είναι οι γονείς να ενημερώνουν διακριτικά τον δάσκαλο ή τη διεύθυνση του σχολείου για το διαζύγιο. Αυτό δεν γίνεται για να «στιγματιστεί» το παιδί, αλλά για να γνωρίζει το εκπαιδευτικό προσωπικό εάν υπάρξουν ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά του. Οι έμπειροι εκπαιδευτικοί μπορούν να προσφέρουν μια αγκαλιά κατανόησης ή να παραπέμψουν το παιδί στον σχολικό ψυχολόγο. Το σχολείο διατηρεί τα ίδια όρια και κανόνες συμπεριφοράς. Αυτή η συνέπεια λειτουργεί καθησυχαστικά, καθώς δείχνει στο παιδί ότι ο κόσμος γύρω του δεν έχει καταρρεύσει. Το σπίτι και το σχολείο αποτελούν μια "ομάδα υποστήριξης" για το παιδί. Όταν οι γονείς επικοινωνούν ανοιχτά (έστω και τυπικά) με τους εκπαιδευτικούς, το παιδί λαμβάνει το μήνυμα ότι οι ενήλικες συνεργάζονται για το καλό του.
Οι μαθητές/τριες της Β΄ τάξης ως μέλη της σχολικής μας βιβλιοθήκης συμμετείχαν με διαδραστικό τρόπο στην ανάγνωση του βιβλίου. Έδειξαν ενδιαφέρον, η ιστορία του Σέλτον δεν τους είναι άγνωστη, γνωρίζουν άλλα παιδιά ή βιώνουν τα ίδια στη ζωή τους παρόμοιες καταστάσεις με αυτές της ιστορίας του Σέλτον. Συζήτησαν, αναγνώρισαν συναισθήματα, ζωγράφισαν τον Ομπρελίνο Σέλτον να αγκαλιάζει τον φίλο του Σάμι και παραδέχθηκαν πως οι φίλοι είναι σημαντικοί στη ζωή του καθένα ξεχωριστά.
Ένα βιβλίο που πραγματεύεται το διαζύγιο και τις επιπτώσεις του στη συναισθηματική και ψυχολογική ζωή των παιδιών ευθυγραμμίζεται άμεσα με τον Στόχο 3: Καλή Υγεία και Ευημερία (Good Health and Well-being) των Ηνωμένων Εθνών. Ο Στόχος 3 δεν αφορά μόνο στη σωματική υγεία, αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ισορροπία, την ψυχική ανθεκτικότητα, τη διαχείριση τραύματος. Ένα τέτοιο βιβλίο βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν τα συναισθήματά τους (φόβο, θλίψη, θυμό, σύγχυση), να αναπτύξουν μηχανισμούς προσαρμογής (coping strategies) και να διατηρήσουν την αίσθηση ασφάλειας σε μια περίοδο οικογενειακής μετάβασης.
Ένα βιβλίο που πραγματεύεται το διαζύγιο και τις επιπτώσεις του στη συναισθηματική και ψυχολογική ζωή των παιδιών ευθυγραμμίζεται άμεσα με τον Στόχο 3: Καλή Υγεία και Ευημερία (Good Health and Well-being) των Ηνωμένων Εθνών. Ο Στόχος 3 δεν αφορά μόνο στη σωματική υγεία, αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ισορροπία, την ψυχική ανθεκτικότητα, τη διαχείριση τραύματος. Ένα τέτοιο βιβλίο βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν τα συναισθήματά τους (φόβο, θλίψη, θυμό, σύγχυση), να αναπτύξουν μηχανισμούς προσαρμογής (coping strategies) και να διατηρήσουν την αίσθηση ασφάλειας σε μια περίοδο οικογενειακής μετάβασης.
Επιμέλεια: Μαρία Ταχτσόγλου ΠΕ70
.png)
